Cà phê đêm: Khó hiểu và chưa thuyết phục

VN đăng cai rồi lại rút ASIAD 18; Đề án xây dựng chương trình, sách giáo khoa 34 ngàn tỷ; Dịch sởi hoành hành gây hoang mang lo lắng trong dân…là những câu chuyện sốt sình sịch trong thời điểm vừa qua. Toàn chuyện quốc gia đại sự đấy mà với các Bộ, thoáng chốc được “vo” thành chuyện nhỏ; vấn đê là không có vấn đề gì. Và kết cục sẽ ra sao nếu như không có sức ép từ phía công luận?

 

Rút ASIAD- rút ra điều gì?

Việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng quyết định không tổ chức ASIAD 18 tại Hà Nội được đưa ra đúng lúc là một quyết định hợp lòng dân.

Lý do đưa ra, theo Thủ tướng, Việt Nam chưa có kinh nghiệm tổ chức sự kiện thể thao lớn như ASIAD, việc chuẩn bị đăng cai cũng chưa chặt chẽ và khi vận động đăng cai chưa có đề án để bảo đảm tổ chức thành công khi được chấp nhận; thu không bù chi. Việc đăng cai và tổ chức nếu không chu đáo, không thành công thì sẽ ảnh hưởng tới uy tín VN. Hơn nữa, Việt Nam đang gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng khủng hoảng, ngân sách eo hẹp, nhiều việc cấp thiết khác cần sự đầu tư hơn.

Trước đó vào ngày 7/6/2011, Việt Nam công bố quyết định chạy đua đăng cai ASIAD 18. Đến ngày 8/11/2012, thành phố Hà Nội được Hội đồng Olympic châu Á OCA chọn là địa điểm tổ chức sự kiện. Thời gian gần đây, Bộ Văn hóa- Thể thao & Du lịch đưa ra con số dự chi cho ASIAD là 150 triệu và vẫn thuyết phục việc đăng cai ASIAD 18 với nhiều điểm “lợi ích” đã bị dư luận phản bác gay gắt. Nhất là việc vì sao Bộ VH- TT& DL tự quyết định đề xuất việc đăng cai mà chưa được sự đồng ý của Chính phủ và con số 150 triệu trong lúc này là quá lớn và chắc chắn chưa phải là con số cuối cùng.

Nhưng cũng rất may, tại một cuộc gặp giữa phái đoàn VN do Bộ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Tuấn Anh và Chủ tịch OCA Sheikh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah tại trụ sở OCA ở Kuwait, ông chủ tịch OCA đã tỏ ra hoàn toàn thông cảm với những khó khăn của VN lúc này và quyết định không phạt VN 1 triệu USD như VN từng lo lắng.

“Giá mà ngành thể thao biết lắng nghe dư luận xã hội, nhìn nhận vấn đề với góc nhìn rộng hơn” - lời nhắn nhủ của một cựu quan chức ngành thể thao.

Hay như ý kiến của TS Vũ Đức Khiển - nguyên chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, nguyên phó viện trưởng Viện KSND tối cao đã bày tỏ: “Vậy ở đây có việc bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch tham mưu đề xuất với Chính phủ một chủ trương sai có nguy cơ gây ra hậu quả xấu lớn cho đất nước về nhiều mặt”.

Thiệt hại riêng về tiền bạc đã không xảy ra, nhưng những bài học quý giá được rút ra từ đây để tránh việc tham mưu, đề xuất một chủ trương sai, thiếu khả thi dẫn đến hậu quả khôn lường nhiều mặt.

34.000 tỷ đồng- Bộ Giáo dục- Đào tạo sơ xuất?

Hôm 20/4, sau chuyến công du nước ngoài, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận chính thức đăng đàn trên VTV1 khẳng định: Con số 34 ngàn tỷ đồng cho việc đầu tư chương trình, sách giáo khoa là một sơ suất. Cá nhân tôi và lãnh đạo Bộ chưa xem xét, thảo luận về các chi phí thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Trong Tờ trình của Chính phủ và các tài liệu liên quan gửi lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội không có con số này cũng như bất kỳ con số nào về kinh phí.

Dư luận ngơ ngác khi ông Bộ trưởng biện luận một cách đơn giản và gọi đó như một sự “lật kèo” khi trước đó Bộ này còn công bố số tiền đầu tư cho từng khoản mục, hy vọng dân hiểu và chấp nhận. Một số quan chức của Bộ còn cho rằng VN nhất thiết phải chi 34 ngàn tỷ cho đổi mới giáo dục; 34 ngàn tỷ này với VN là lớn nhưng cũng chưa là gì so với thế giới…

Nhưng khi bị phản đối dữ dội từ nhiều tầng lớp thì Bộ trưởng đã có cách thoái lui và phát ngôn rất thiếu trách nhiệm như trên.

“Điểm lại những phát ngôn gây sốc và mâu thuẫn nhau của bộ GD&ĐT để thấy không chỉ bộ GD&ĐT làm việc tùy tiện mà còn cố gắng để đối phó với dư luận, nên sai thì càng sai to hơn”, PGS. Văn Như Cương nói.

Như vậy lỗi là do người dân đã nghe nhầm, hiểu nhầm, không tìm hiểu kỹ nên đã bị sốc. Vậy “hy vọng con số 34 ngàn tỷ là do nghe lầm” như Giáo sư Hoàng Tụy từng phát biểu đã trở thành sự thật, nhất là khi Bộ trưởng cũng kịp tuyên bố rút lại đề án, chưa trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 5 tới. Vậy Giáo sư và cả những người dân cũng khỏi phải sốc và lo lắng nữa nhé.

Đằng sau dịch sởi là “bệnh” gì?

Dịch sởi hoành hành trên cả nước với hàng chục ngàn trẻ em mắc bệnh và đã có hơn trăm em ra đi oan uổng và con số này vẫn chưa dừng lại khiến người dân vô cùng hoang mang và đau khổ vì bất lực. Đằng sau dịch sởi khủng khiếp này cũng đã bộc lộ những thiếu sót yếu kém và sự bị động của ngành y tế khiến nó đã trở thành “giết người không dao”:

Sự quá tải lên tới đỉnh điểm, các bệnh viện tuyến trên chật cứng bệnh nhân, có tới 3-4 bệnh nhi (cộng với 3-4 người mẹ) trên một giường bệnh dẫn tới sự lây nhiễm chéo cũng tăng lên.

Số máy thở quá ít (có những nơi hàng trăm bệnh nhi mà chỉ có từ 2-3 máy) khiến các em phải thay phiên nhau sử dụng cũng gây lây nhiễm và vô cùng nguy nan đối với tính mạng của bệnh nhân.

Sự  bị động của ngành y tế trong việc tuyên truyền kiến thức phòng chống dịch sởi. Khi dịch bệnh xảy ra với nguy cơ tử vong cao, bà con mới ồ ạt đưa con em đi tiêm phòng khiến những điểm tiêm phòng quá tải.

Ngoài ra nhiều băn khoăn và khó hiểu cũng chưa giải tỏa được như  việc vì sao Bộ Y tế chưa công bố dịch sởi để có thể tập trung tới mức đối đa các nguồn lực xã hội cho việc dập dịch hay vì sao sự đầu tư cho y tế không tập trung vào những phương tiện máy móc trực tiếp cho việc cấp cứu người bệnh mặc dù số tiền đầu tư (chẳng hạn cho một máy thở chỉ vài triệu) là không hề lớn?

Ngày 21/4, trong khi đi thị sát bệnh sởi tại một bệnh viện lớn ở Hà Nội, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã biết thêm những nỗi bi và những cái chết rất thương tâm của những em bé bị sởi cướp đi sinh mạng. Bộ trưởng Y tế Bộ trưởng Tiến đã đúc kết về dịch sởi rằng, sở dĩ Hà Nội dịch sởi bùng lên mạnh cho dù đây không phải thời điểm phát dịch là do 4 nguyên nhân. Thứ nhất là các cháu bé không được tiêm vaccine. Thứ hai là bố mẹ các cháu cứ đưa con đổ dồn đến tuyến trung ương dẫn đến quá tải. Thứ ba là bệnh nhi dồn một chỗ quá đông, gây lây nhiễm chéo, và thứ tư là thời tiết miền Bắc từ sau Tết đến nay liên tục ẩm, khiến virus gây bệnh hô hấp phát triển mạnh, nhiều trẻ vốn bị viêm phổi, sau mới mắc sởi, bệnh chồng bệnh nên nguy cơ tử vong cao…Lý giải này theo người dân dường như Bộ y tế chưa thành thực tự “mổ xẻ” mình mà dường như tiếp tục đá “quả bóng tội lỗi” sang cho dân.

Bệnh sởi đã bị tiếng oan là đã cướp đi sinh mạng của những em bé nhưng đó là nguyên nhân trực tiếp. Còn những nguyên nhân sâu xa, nguyên nhân gián tiếp khác mới là điều cần được làm sáng tỏ để có bài học cho việc phòng chống dịch bệnh trong tương lai.